Rehber
Web Scripti Nedir?
Web scripti, belirli bir işi yapmak üzere önceden yazılmış, kaynak koduyla teslim edilen ve kendi sunucunuza kurduğunuz hazır web yazılımıdır. Aylık kiralanan bir hizmet değil, tek alan adı için süresiz lisansla teslim edilen bir kurulumdur.
Kısa yanıt
Web scriptleri, sık ihtiyaç duyulan bir işi (rezervasyon, ilan yönetimi, katalog, randevu) yapmak üzere önceden yazılmış ve kaynak koduyla satılan web yazılımlarıdır. Aylık abonelik yerine bir kez satın alınır, kendi alan adınızda çalışır.
- Yazılım sizin sunucunuzda çalışır, veriler sizde durur
- Kaynak kod teslim edildiği için değiştirilebilir
- Sıfırdan geliştirmeye göre hızlı ve ucuzdur, ihtiyacınıza tam oturmayabilir
- Satın almadan önce lisans kapsamı, güncelleme ve destek koşulları netleşmelidir
KAPSAM
Web scripti tam olarak nedir?
Bir web scripti, bir sunucuda çalışan ve tarayıcıdan kullanılan hazır bir yazılım paketidir. İçinde çalışan kod dosyaları, veritabanı yapısı, yönetim paneli ve ziyaretçinin gördüğü arayüz birlikte gelir.
Bu paketi satın aldığınızda size dosyalar teslim edilir. Dosyaları kendi hosting hesabınıza yükler, kurulumu yapar ve kendi alan adınızda yayına alırsınız. Yazılım o andan itibaren sizin kontrolünüzdedir.
Buradaki ayrım önemlidir: bir web scripti kiralamazsınız, kurarsınız. Sağlayıcı hizmeti durdurursa siteniz kapanmaz, çünkü yazılım zaten sizin sunucunuzda çalışmaktadır.
Hazır script, kiralık sistem ve özel yazılım
Aynı ihtiyaca üç farklı yoldan gidilebilir ve üçü de farklı şeyler vaat eder.
Kiralık sistemlerde (SaaS) yazılım sağlayıcının sunucusunda çalışır, siz aylık veya yıllık ödeme yaparsınız. Kurulum derdi yoktur ama koda erişemez, ödemeyi kestiğinizde erişiminizi kaybedersiniz.
Hazır scriptte yazılım bir kez satın alınır ve sizin sunucunuza kurulur. Kaynak kod sizdedir. Buna karşılık sunucu, yedek ve güncelleme sorumluluğu da sizdedir.
Özel yazılımda çözüm baştan sona işletmenizin akışına göre kurgulanır. İhtiyaca en tam oturan yöntemdir; buna karşılık maliyeti en yüksek ve süresi en uzun olanıdır.
| Ölçüt | Hazır script | Kiralık sistem | Özel yazılım |
|---|---|---|---|
| Ödeme biçimi | Tek seferlik satın alma | Aylık veya yıllık abonelik | Proje bedeli |
| Kaynak kod | Teslim edilir, değiştirilebilir | Erişilemez | Teslim edilir |
| Verinin yeri | Kendi sunucunuz | Sağlayıcının sunucusu | Kendi sunucunuz |
| Kuruluma hazır olma | Kurulum sonrası hemen | Anında | Geliştirme süresi kadar bekleme |
| İhtiyaca uyum | Yakın, tam değil | Sağlayıcının belirlediği kadar | Tam |
| Sunucu ve yedek sorumluluğu | Sizde | Sağlayıcıda | Sizde |
| Hizmet durursa | Site çalışmaya devam eder | Erişim kapanır | Site çalışmaya devam eder |
KARAR
Hangi işletme için uygundur?
İhtiyacınız sektörde yaygın bir ihtiyaçsa hazır script büyük ihtimalle işinizi görür. Araç kiralama, konaklama rezervasyonu, emlak portföyü, randevu talebi gibi akışlar işletmeden işletmeye büyük ölçüde benzer.
İşinizin ayırt edici tarafı bu akışın kendisiyse, yani rakiplerinizden farklı çalıştığınız yer tam da yazılımın yaptığı işse, hazır çözüm sizi kendi kalıbına sokmaya başlar. O noktada özelleştirme ya da sıfırdan geliştirme daha doğrudur.
Bir ara yol daha vardır: hazır bir scripti alıp ihtiyacınıza göre uyarlatmak. Sıfırdan yazmaktan hızlı ve ucuzdur, kaynak kod teslim edildiği için de mümkündür.
Karar aşamasında belirleyici soru şudur: yazılımın yürüttüğü iş, işletmenizin ayırt edici tarafı mı, yoksa sektörde standartlaşmış bir rutin mi?
KONTROL LİSTESİ
Satın almadan önce neye bakılır?
Ürün sayfasındaki özellik listesi tek başına yeterli bilgi vermez. Asıl belirleyici olan lisans, güncelleme ve teslim koşullarıdır.
- Lisans kapsamını okuyunKaç alan adında kullanabileceğinizi, sürenin dolup dolmadığını ve yenileme ücreti olup olmadığını netleştirin.
- Kaynak kodun durumunu sorunKod şifrelenmiş mi geliyor, yoksa okunabilir ve değiştirilebilir mi? Şifreli kodda kendi geliştiricinizle devam edemezsiniz.
- Sunucu gereksinimlerini karşılaştırınGerekli PHP sürümü, veritabanı ve eklentiler mevcut hosting hesabınızda var mı?
- Güncelleme ve destek koşullarını yazılı isteyinGüncelleme ücretli mi, ne kadar süre destek veriliyor, kendi yaptığınız değişiklikler destek dışında mı?
- Yönetim panelini gezinÖn yüz görselleri satın alma kararı için yeterli değildir; kayıt açıp düzenleyeceğiniz yer paneldir.
- Alan adı değişikliğini sorunİleride alan adınızı değiştirirseniz lisansın taşınıp taşınmadığını ve ücretli olup olmadığını öğrenin.
GÜVENLİK
Hazır yazılımda güvenlik nasıl değerlendirilir?
Hazır bir scripti kendi sunucunuza kurduğunuz için güvenlik sorumluluğu size geçer. Bu, hazır yazılımın güvensiz olduğu anlamına gelmez; sorumluluğun yerini değiştirir.
Teknik terimlere girmeden, satıcıya sorabileceğiniz dört soru var. Birincisi: siteme dışarıdan biri sahte bir form gönderip veri girebilir mi? İkincisi: bir kullanıcı adres çubuğuna bir şeyler yazarak başkasının kaydını görebilir mi? Üçüncüsü: parolalar veritabanında okunabilir biçimde mi duruyor? Dördüncüsü: birisi görsel yükler gibi zararlı bir dosya yükleyip çalıştırabilir mi?
Bu dördünün cevabı bir yazılımda baştan çözülmüş olmalıdır, sonradan eklenen bir özellik değildir. Kaynak kod teslim edildiği için cevapları kendi geliştiricinize doğrulatabilirsiniz; kod kilitli geliyorsa doğrulama şansınız yoktur.
Bir de sizin sorumluluğunuzda kalan bir konu var: düzenli yedek almak. Yönetim panelinden tek tıkla veritabanı yedeği alabilen bir yazılım bu işi kolaylaştırır.
PHPMARKT
PHPMarkt bu işi nasıl yapıyor
Katalogumuzdaki ürünlerin tamamı kendi ekibimiz tarafından geliştirilir. Bunun pratik karşılığı şudur: bir ekranın işleyişinin değiştirilmesi gerektiğinde talebiniz aracı bir satıcıya değil, ürünü geliştiren ekibe iletilir.
Her üründe dört başlık standarttır ve ayrıca ücretlendirilmez. Kaynak kod şifrelenmeden teslim edilir. Kurulum tarafımızca yapılır. Yayımlanan yeni sürümler ömür boyu ücretsizdir. Lisans tek alan adına tanımlanır, süresi dolmaz ve yıllık yenileme ücreti alınmaz.
Katalogumuzda yalnızca geliştirmesi tamamlanmış ve teslime hazır ürünler yer alır. Hazır bir ürün ihtiyacınızı karşılamıyorsa bu durum tarafınıza açıkça bildirilir ve gerektiğinde proje sıfırdan geliştirilir.
Web scripti ile hazır tema aynı şey mi?
Değildir. Tema görünümü belirler, script işi yapan yazılımdır. Bir scriptin içinde arayüz de bulunur ama asıl işi rezervasyon almak, ilan yönetmek gibi işlevlerdir.
Web scripti kurmak için yazılım bilmek gerekir mi?
Kurulum sihirbazı olan scriptlerde gerekmez; dosyaları yükleyip tarayıcıdan birkaç adımı tamamlamanız yeterlidir. Kodu değiştirmek istediğinizde PHP bilgisi gerekir.
Aynı scripti birden fazla sitede kullanabilir miyim?
Lisansa bağlıdır. Tek site lisansı yalnızca bir alan adında kullanıma izin verir; ikinci site için ayrı lisans gerekir.
Script satın aldıktan sonra hosting de almam gerekir mi?
Evet. Script yazılımın kendisidir; çalışması için bir hosting hesabı ve alan adı gerekir. Çoğu script standart paylaşımlı hostingde çalışır.
Kaynak kod şifreli gelirse ne olur?
Kodu okuyamaz, değiştiremez ve kendi geliştiricinizle devam edemezsiniz. Satıcıya bağımlı hale gelirsiniz. Satın almadan önce mutlaka sorun.
Güncellemeleri kim yükler?
Genellikle site sahibi yükler. Bazı satıcılar bu işi hizmet olarak üstlenir. Güncelleme öncesinde dosya ve veritabanı yedeği almak şarttır.
KAYNAKLAR
Kaynaklar ve son güncelleme
Bu rehber genel bilgi amaçlıdır. Satın alma kararınızda satıcının kendi lisans ve teslim koşullarını esas alın.